مکانیسم عمل اسیتالوپرام در بهبود افسردگی

اسیتالوپرام با نام آیوپاک (S)-1-[3-(دی‌متیل‌آمینو)پروپیل]-۱-(۴-فلوئوروفنیل)-۱،۳-دی‌هیدروایزوبنزوفوران-۵-کربونیتریل که با نام‌های تجاری Lexopram، Cipralex، Lexapro و برخی نام‌های دیگر به فروش می‌رسد، یک داروی ضد افسردگی است که متعلق به گروه بازدارنده‌های بازجذب سروتونین (SSRI) می‌باشد. این دارو با فرمول شیمیایی C۲۰H۲۱FN۲O انانتیومر داروی سیتالوپرام است. متابولیسم این دارو توسط آنزیم‌های CYP3A4 و CYP2C19 کبدی انجام می‌گیرد و نیمه عمر آن ۲۷ تا ۳۲ ساعت است.

اس‌سیتالوپرام یا همان اسیتالوپرام، برای درمان اختلال افسردگی و اختلال اضطراب فراگیر(GAD) تجویز می‌شود. این دارو به عنوان آرامبخش و شل کننده‌ی عضلات اثرات خود را ایجاد می‌کند. در افرادی که دچار افسردگی هستند، مصرف اس‌سیتالوپرام سبب می‌شود تا احساس ناراحتی، فشار روانی، افکار بدبینانه و افکار خودکشی کاهش یابند و در عوض موجب بازگرداندن احساس لذت و بهبود قدرت تمرکز، توانایی انجام فعالیت‌های روزانه و در کل افزایش کیفیت زندگی بیمار می‌شود. اسیتالوپرام همچنین برای درمان اضطراب نیز تجویز می‌شود که در این حالت سبب کاهش نگرانی، ترس از آینده، فشارهای روانی و همچنین کاهش علائمی ناشی از اضطراب(مانند داغ شدن و سرد شدن چهره، تعریق، آریتمی قلبی، لرزش، تهوع و احساس سوزش) می‌شود و مشکلات خواب بیماران را از بین می‌برد.

مکانیسم عمل اسیتالوپرام:

این دارو، از آن جهت که جذب و بازجذب سروتونین را بلوکه می‌کند، پیام رسانی در نورون‌ها راحت‌تر صورت می‌گیرد و به همین دلیل فرد خوش خلق‌تر خواهد بود. اسیتالوپرام بر روی بازجذب دوپامین و نور اپی‌نفرین تاثیر زیادی ندارد و حتی در برخی مواقع می‌توان گفت که هیچ تاثیری ندارد. افینیتی این دارو برای اتصال به گیرنده‌های D1-5، HT1-7-5، H1-3، M1-5،  گیرنده‌های α-آدرنرژیک و β-آدرنرژیک و همچنین گیرنده‌های بنزودیازپینی آنچنان کم است که حتی در برخی مواقع می‌توان گفت که هیچ تمایلی برای ایجاد پیوند وجود ندارد. تمایل پایین این دارو به اتصال، تنها به موارد مذکور ختم نمی‌شود؛ اس‌سیتالوپرام همچنین افینیتی بسیار پایینی برای اتصال به برخی کانال‌های یونی از جمله کانال‌های یونی پتاسیم، سدیم، کلر و کلسیم دارد و در بیشتر مواقع به این کانال‌ها اتصال نمی‌یابد.

این دارو توسط آنزیم‌های CYP3A4 و CYP2C19 کبدی به S-دِس‌متیل‌سیتالوپرام(S-DCT) که یک متابولیت فعال است تبدیل می‌شود و میزان فعالیت این متابولیت ۱/۷ فعالیت سیتالوپرام می‌باشد. اگر S-DC تحت تاثیر CYP2D6 قرار بگیرد، متابولیت دیگری به نام S-دی‌دِس‌متیل‌سیتالوپرام را به وجود می‌آورد که میزان فعالیت این متابولیت ثانویه ۱/۲۷ سیتالوپرام است.

اسیتالوپرام

اسیتالوپرام

عوارض جانبی:

از جمله عوارض جانبی شایع این دارو در میان بیماران می‌توان به گرفتگی یا آبریزش بینی (سینوزیت)؛ خشکی دهان؛ افزایش تعریق؛ کاهش یا افزایش اشتها؛ تهوع؛ استفراغ؛ اسهال یا یبوست؛ اختلالات جنسی؛ خواب رفتگی اندام‌ها؛ احساس درد در کمر، گردن یا شانه؛ لتارژی؛ سر درد؛ احساس خستگی، اضطراب و بی قراری؛ رویاهای غیر طبیعی؛ اختلالات خواب و میل یا اقدام به خودکشی در افراد زیر ۲۵ سال اشاره کرد.

اما در این میان بیمارانی نیز وجود دارند به علت فیزیولوژی بدنشان، علائم دیگری را نیز بروز می‌دهند که هرچند این علائم زیاد رایج نیستند اما بیان آنها خالی از لطف نیست. علائم نادری که در پی مصرف اسیتالوپرام در فرد به وجود می‌آیند، عبارتند از تورم پوست، زبان، لب ها یا صورت؛ اختلال در تنفس و بلع؛ خونریزی غیر معمول در اندام‌ها مانند خونریزی در اندام‌های دستگاه گوارش؛ کاهش ضربان قلب؛ سندرم سروتونین (انقباضات ناگهانی ماهیچه‌ها)؛ تب بالا؛ لرزش؛ پرخاشگری؛ آشفتگی؛ گیجی؛ توهم و احساس بی هویتی.

تداخلات دارویی:

این دارو به صورت کلی با داروهایی که CYP2C19، CYP3A4 را مورد هدف قرار می‌دهند؛ داروهایی که اثرات ضد پلاکتی دارند؛ مهارکننده‌های CYP2D6؛ تضعیف‌کننده‌های CNS، داروهای کاهنده قند خون؛  داروهای ضد انعقاد؛ هپارین؛ آسپرین؛ داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی؛ داروهای آنتی سایکوتیک؛ مولتی ویتامین‌های حاوی ویتامین‌های A، E یا بدون Fe؛ داروهای ضدافسردگی سه حلقه‌ای؛ گیاه علف چای؛ گیاهانی با خاصیت ضد پلاکت یا ضد انعقاد و همچنین گیاه اسپند تداخل دارویی دارد. اثر اسیتالوپرام در شرایط هیپوناترمی تشدید می‌شود. این دارو همچنین اثر داروهای موثر بر سیستم سروتونرژیک را زیاد می‌کند.

از جمله داروهایی که تداخلات خطر آفرینی با اسیتالوپرام ایجاد می‌کنند، می‌توان به اوروکیناز، بروموپرید، پیموزاید، داپوکستین، داروهای ضدافسردگی از گروه مهارکننده‌های مونو آمین اکسیداز، راساژیلین، سلژیلین، سیتالوپرام، فکس تینیدازول، لینزولید و متیلن بلو اشاره کرد.

مصرف این دارو برای افراد زیر ممنوع است:

  1. مادران باردار یا شیر‌ده.
  2. کودکان کمتر از ۱۲ سال.
  3. کسانی که سایر داروهای ضد افسردگی را مصرف می‌کنند.
  4. افراد مبتلا به سندروم سروتونین.
  5. کسانی که به الکل اعتیاد دارند.

بیمارانی با اختلالات قلبی، کبدی، کلیوی و مغزی.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
You need to agree with the terms to proceed

فهرست
Call Now Button
× پشتیبانی در واتساپ